|
تحلیل مفهوم «الغیظ» و مترادفهای آن در نهجالبلاغه با تاکید بر کاربردهای بافتی در فهم ساختارهای اخلاق فردی و اجتماعی
|
مریم شیرازی*   |
|
|
|
چکیده: (42 مشاهده) |
واژه «غیظ» یکی از پرکاربردترین اصطلاحات احساسی در متون دینی بهویژه نهجالبلاغه است که بار معنایی خاصی در زمینههای اخلاقی، تربیتی، حکومتی و معرفتی دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل معناشناختی این واژه و تمایز آن با مترادفهایی همچون «غضب»، «سخط»، «مقت»، «نقمه»، «الحفیظه» و«البادره» انجام شده است در این راستا، با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع لغوی کلاسیک و معاصر، متون تفسیری و نرمافزارهای تخصصی گردآوری و با تمرکز بر بافت کاربردی واژگان استخراج و مقایسه و تحلیل شدهاند. مراحل تحقیق شامل شناسایی واژه کلیدی، استخراج مترادفات، تحلیل ساختار صرفی و اشتقاقی، بررسی نقش فاعلی و ارزشگذاری اخلاقی و مقایسه تطبیقی معانی بوده است. نتایج نشان میدهد «غیظ» بار عاطفی درونی و شدیدی دارد و در بافتهای توصیهای و اخلاقی نهجالبلاغه کاربرد فراوانی یافته است. همچنین، هر یک از واژگان مترادف حوزه معنایی و ارزشگذاری اخلاقی متمایزی دارند که در تربیت اسلامی و توصیههای رفتاری نقش ویژهای ایفا میکنند. این مطالعه با ارائه چارچوبی نظاممند، مفاهیم خشم را در متون دینی بهصورت چندلایه و با تأکید بر پیامهای روانشناختی، اخلاقی و سیاسی تحلیل کرده و ظرفیتهای کاربردی آن را در علوم انسانی برجسته ساخته است.
|
|
| واژههای کلیدی: غیظ، مترادف، رویکرد بافت محور، نهجالبلاغه |
|
|
متن کامل [PDF 227 kb]
(32 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/4/21 | پذیرش: 1405/3/10 | انتشار: 1405/3/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
.png)
.png)
