Safineh The quarterly of specialized studies Special issue on the Quran and Hadith

fa تحلیل مفهوم «الغیظ» و مترادف‌های آن در نهج‌البلاغه با تاکید بر کاربرد‌های بافتی در فهم ساختارهای اخلاق فردی و اجتماعی Analysis of the concept of "al-Ghayz" and its synonyms in Nahj al-Balagha with emphasis on contextual applications in understanding the structures of individual and social ethics تخصصي Special پژوهشي Research واژه «غیظ» یکی از پرکاربردترین اصطلاحات احساسی در متون دینی به‌ویژه نهج‌البلاغه است که بار معنایی خاصی در زمینه‌های اخلاقی، تربیتی، حکومتی و معرفتی دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل معناشناختی این واژه و تمایز آن با مترادف‌هایی همچون «غضب»، «سخط»، «مقت»، «نقمه»، «الحفیظه» و«البادره» انجام شده است در این راستا، با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع لغوی کلاسیک و معاصر، متون تفسیری و نرم‌افزارهای تخصصی گردآوری و با تمرکز بر بافت کاربردی واژگان استخراج و مقایسه و تحلیل شده‌اند. مراحل تحقیق شامل شناسایی واژه کلیدی، استخراج مترادفات، تحلیل ساختار صرفی و اشتقاقی، بررسی نقش فاعلی و ارزش‌گذاری اخلاقی و مقایسه تطبیقی معانی بوده است. نتایج نشان می‌دهد «غیظ» بار عاطفی درونی و شدیدی دارد و در بافت‌های توصیه‌ای و اخلاقی نهج‌البلاغه کاربرد فراوانی یافته است. همچنین، هر یک از واژگان مترادف حوزه معنایی و ارزش‌گذاری اخلاقی متمایزی دارند که در تربیت اسلامی و توصیه‌های رفتاری نقش ویژه‌ای ایفا می‌کنند. این مطالعه با ارائه چارچوبی نظام‌مند، مفاهیم خشم را در متون دینی به‌صورت چندلایه و با تأکید بر پیام‌های روان‌شناختی، اخلاقی و سیاسی تحلیل کرده و ظرفیت‌های کاربردی آن را در علوم انسانی برجسته ساخته است.   The word "Al-Gayz" is one of the most frequently used emotional terms in religious texts, especially Nahj al-Balagha, which has a specific semantic load in the fields of morality, education, government, and knowledge. This study aims to conduct a semantic analysis of the term and distinguish it from its synonyms such as "Ghadab," "Sakhat," "Maqt," "Naqmah," "Al-Hafizah," and "Al-Badirah." In this regard, employing a descriptive-analytical method and utilizing classical and contemporary lexical sources, exegetical texts, and specialized software, the data were collected, extracted, compared, and analyzed with a focus on the contextual usage of the lexemes The research stages included identifying the key term, extracting synonyms, analyzing morphological and derivational structures, examining agentive roles and ethical valuations, and conducting a comparative semantic analysis. The results indicate that "Ghayẓ" carries an intense internal emotional charge and is frequently employed within the advisory and ethical contexts of Nahj al-Balāgha Furthermore, each of the synonymous terms possesses a distinct semantic domain and ethical valuation, playing a significant role in Islamic pedagogy and behavioral guidance. This study, by providing a systematic framework, analyzes the multifaceted concepts of anger in religious texts with an emphasis on psychological, ethical, and political dimensions, highlighting their practical applications within the humanities   غیظ, مترادف, رویکرد بافت محور, نهج‌البلاغه, Al-Ghayẓ,", synonym, . Contextual Usage, Nahj al-Balāgha Share Export Rewrite 143 158 http://safinahmagazine.ir/browse.php?a_code=A-10-636-1&slc_lang=fa&sid=1 maryam shirazi مریم شیرازی shirazimt61@gmail.com 10031947532846003162 10031947532846003162 Yes