|
رابطه دعای چهل و هفتم صحیفۀ سجادیه و قرآن مجید با رویکرد بینامتنیّت
|
ابراهیم اقبال*1   ، منصور پهلوان2 ، فهیمه سجادی2 |
1- دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران
2- |
|
|
چکیده: (4 مشاهده) |
قرآن مجید، با علم و فکر و عمل و کلام رسول خدا(ص) و أئمه معصومین(علیهم السلام) سخت در ارتباط است؛ به طوری که به «قرآن ناطق» توصیف گشتهاند. کلام إمام سجاد علی بن حسین(ع) در صحیفه سجادیه نیز چنین است.گرچه در موارد زیادی، این رابطه روشن نگردیده واگر تحقق این امر در بخشی از کلام ممکن باشد، چه بسا در بخشهای دیگر و در نتیجه در همه کلام چنین باشد. شیوه جستجوی خاستگاه و منابع یک أثر و یک متن، از ویژگیهای نقد سنتی و أصیل است و طی دَهها قرن، ملاک و معیاری مهم برای ارزیابی آن بوده است اما در عصر حاضر این بررسیها در دانشی جدید در علم زبانشناسی و نقد أدبی به نام بینامتنیت انجام میشود. این علم با وجود اختلافاتی در مبانی و روشها و... همچنان میتواند مورد توجه قرار گیرد. در این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی ارتباط دعای ۴۷ صحیفه سجادیه با قرآن مجید با روش متداول بینامتیت مورد بررسی و شناسایی قرار گرفت و به دست آمد که امام سجاد (ع)، ضمن بازتولید لفظی مستقیم عبارات قرآنی (نفی جزئی) و تغییرات صرفی- نحوی و توسعه معنایی (نفی متوازی) و در لایههای عمیقتر، مضامین قرآنی را با مفاهیم إعتقادی و أخلاقی عرضه داشته است. علاوه بر این، أصولی از علم کلام را نیز در قالب دعا مطرح کرده است و روشن گردید که متن دعای چهل و هفتم صحیفه سجادیه، نمونهای از رابطه کلام معصومان با قرآن کریم است و این امر بر والایی إعتبار، بالایی جلالت و فزونی طراوت آن میافزاید.
قرآن مجید، با علم و فکر و عمل و کلام رسول خدا(ص) و أئمه معصومین(علیهم السلام) سخت در ارتباط است؛ به طوری که به «قرآن ناطق» توصیف گشتهاند. کلام إمام سجاد علی بن حسین(ع) در صحیفه سجادیه نیز چنین است.گرچه در موارد زیادی، این رابطه روشن نگردیده واگر تحقق این امر در بخشی از کلام ممکن باشد، چه بسا در بخشهای دیگر و در نتیجه در همه کلام چنین باشد. شیوه جستجوی خاستگاه و منابع یک أثر و یک متن، از ویژگیهای نقد سنتی و أصیل است و طی دَهها قرن، ملاک و معیاری مهم برای ارزیابی آن بوده است اما در عصر حاضر این بررسیها در دانشی جدید در علم زبانشناسی و نقد أدبی به نام بینامتنیت انجام میشود. این علم با وجود اختلافاتی در مبانی و روشها و... همچنان میتواند مورد توجه قرار گیرد. در این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی ارتباط دعای ۴۷ صحیفه سجادیه با قرآن مجید با روش متداول بینامتیت مورد بررسی و شناسایی قرار گرفت و به دست آمد که امام سجاد (ع)، ضمن بازتولید لفظی مستقیم عبارات قرآنی (نفی جزئی) و تغییرات صرفی- نحوی و توسعه معنایی (نفی متوازی) و در لایههای عمیقتر، مضامین قرآنی را با مفاهیم إعتقادی و أخلاقی عرضه داشته است. علاوه بر این، أصولی از علم کلام را نیز در قالب دعا مطرح کرده است و روشن گردید که متن دعای چهل و هفتم صحیفه سجادیه، نمونهای از رابطه کلام معصومان با قرآن کریم است و این امر بر والایی إعتبار، بالایی جلالت و فزونی طراوت آن میافزاید.
قرآن مجید، با علم و فکر و عمل و کلام رسول خدا(ص) و أئمه معصومین(علیهم السلام) سخت در ارتباط است؛ به طوری که به «قرآن ناطق» توصیف گشتهاند. کلام إمام سجاد علی بن حسین(ع) در صحیفه سجادیه نیز چنین است.گرچه در موارد زیادی، این رابطه روشن نگردیده واگر تحقق این امر در بخشی از کلام ممکن باشد، چه بسا در بخشهای دیگر و در نتیجه در همه کلام چنین باشد. شیوه جستجوی خاستگاه و منابع یک أثر و یک متن، از ویژگیهای نقد سنتی و أصیل است و طی دَهها قرن، ملاک و معیاری مهم برای ارزیابی آن بوده است اما در عصر حاضر این بررسیها در دانشی جدید در علم زبانشناسی و نقد أدبی به نام بینامتنیت انجام میشود. این علم با وجود اختلافاتی در مبانی و روشها و... همچنان میتواند مورد توجه قرار گیرد. در این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی ارتباط دعای ۴۷ صحیفه سجادیه با قرآن مجید با روش متداول بینامتیت مورد بررسی و شناسایی قرار گرفت و به دست آمد که امام سجاد (ع)، ضمن بازتولید لفظی مستقیم عبارات قرآنی (نفی جزئی) و تغییرات صرفی- نحوی و توسعه معنایی (نفی متوازی) و در لایههای عمیقتر، مضامین قرآنی را با مفاهیم إعتقادی و أخلاقی عرضه داشته است. علاوه بر این، أصولی از علم کلام را نیز در قالب دعا مطرح کرده است و روشن گردید که متن دعای چهل و هفتم صحیفه سجادیه، نمونهای از رابطه کلام معصومان با قرآن کریم است و این امر بر والایی إعتبار، بالایی جلالت و فزونی طراوت آن میافزاید. |
|
| واژههای کلیدی: قرآن مجید، امام سجاد(ع)، صحیفه سجادیه، بینامتنیت، متن حاضر، متن غایب. |
|
|
متن کامل [PDF 229 kb]
(7 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/4/27 | پذیرش: 1405/5/6 | انتشار: 1405/5/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
.png)
.png)
