1- دانشگاه قم، taleie20@gmail.com 2- دانشگاه قم، karimirez@gmail.com 3- دانشگاه قم، reza.nazarisamsam@gmail.com
چکیده: (276 مشاهده)
این پژوهش به تحلیل محتوای کتاب¬های با موضوع امامت در الذریعه الی تصانیف الشیعه میپردازد. روش پژوهش پیمایشی و با رویکرد توصیفی و ارزیابانه انجام شده است. جامعه پژوهش تمام کتاب¬های با موضوع امامت در کتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه است که شامل 724 اثر است. یافته¬های تحقیق نشان می¬دهد از بین منابعی که شیخ آقابزرگ تهرانی برای آثار معرفی می¬کند، بیشترین فراوانی مربوط به رویت و مشاهده کتاب¬ها با 397 اثر است. زبان عربی با 545 عنوان رتبه اول را در بین سایر زبان¬ها دارا است. بیشترین تعداد تالیف، کتابت، چاپ و نگهداری آثار یعنی 121 عنوان نیز به عراق و شهرهای مختلف آن اختصاص دارد. قرن چهاردهم با 169 عنوان اثر بیشترین تعداد آثار مورد بررسی را به خود اختصاص داده است. 684 اثر نیز در قالب نثر بوده¬اند. فرمت خطی آثار با 307 اثر در رتبه اول قرار دارد. 705 اثر نیز اصلی و بدون ارجاع بوده-اند. 12 اثر در توضیحات خود پانویس دارند. 313 عنوان از آثار بررسی شده نیز دارای استناد به کتاب¬های دیگر هستند. تعیین و تبیین نوع نگرش شیخ آقابزرگ در خصوص نویسندگان و زمینه¬های موضوعی امامت، شناخت دغدغه¬ها و تفکرات شیخ آقابزرگ، از جمله نتایج این پژوهش است با جستجو و استخراج کتاب¬های با موضوع امامت در الذریعه دانسته می¬شود که چه کتاب¬هایی درباره امامت نوشته شده و چه کتاب¬هایی نوشته نشده است؟ وجوه اشتراک و یا تفاوت این کتاب¬ها چیست؟ کتاب¬های مهم و غیرمهم کدامند؟ نمی¬توان کتابی علمی و پژوهشی درباره امامت نوشت مگر اینکه به کتاب¬های مستقلی که درباره این موضوع نوشته شده است مراجعه کرد. لازمه این کار آگاهی و شناخت این کتاب¬ها است و لازمه داشتن این آگاهی، کاوش و جستجو در بین این کتاب¬ها و راه بهتر و نزدیک¬تر مراجعه و استفاده از کتابشناسی امامت است که پژوهش حاضر راه را برای تهیه و تدوین کتابشناسی امامت نیز هموار می¬کند. از این رو مساله اساسی آن است که مشخص شود تصویر کلی منابع مرتبط با امامت در کتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه بر اساس متغیرهایی نظیر زبان، مکان چاپ، قرن تالیف، قالب کتاب، فرمت کتاب، حجم توضیحات کتاب به چه صورت است؟