fa داستان دوشهر تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">موضوع این نوشتار، مقایسه و تحلیل داستانِ دو شهر است، یکی شهری در حدیقه سنایی و دیگری در مثنوی مولوی. یکی شهر کوران است و دیگری شهر بینایان. در هر دو شهر، پیلی را برای تماشا آورده</span>‌<span arial="" style="font-family:">اند، در شهر کوران، پیل در روشنایی است لکن در شهر بینایان در تاریکی. گویی عمدی بوده تا مشاهده پیل، ناممکن باشد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">در حدیقه، سنایی نتیجه می</span>‌<span arial="" style="font-family:">گیرد که فهمِ خدایی حق (چیستی او) ممتنع است:</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">از خدایی، خلایق آگه نیست</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">عقلا را درین سخن، ره نیست</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">لکن مولوی می</span>‌<span arial="" style="font-family:">گوید:</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">در کف هر کس اگر شمعی بُدی</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">اختلاف از گفتشان بیرون شدی</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">سؤال این است که دلیل این تفاوت چیست؟ چرا مولوی، داستانی را که از قدیم برمبنای شهر کوران روایت و ثبت شده، تغییر داده به نحوی که گویی محال و ممتنعی را ممکن و شدنی نموده است؟</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span arial="" style="font-family:">ما برآنیم که دلیل این معنا، تفاوتی ست که در نگاه و منظر این دو شاعر نسبت به این مسأله وجود دارد. یکی مبنا و منظری وحیانی دارد و دیگری عرفانی؛ یکی به وصف زیبایی معشوق، خوش است و دیگری به دیدار او، و یکی جهان را آیتِ او میداند و دیگری آیینه او، گرچه هر دو مسلمانانی</span>‌<span arial="" style="font-family:">اند شیفتۀ حق که در راهِ او بیتابند.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; سنایی, حدیقه, داستان پیل, مثنوی, مولوی 133 144 http://safinahmagazine.ir/browse.php?a_code=A-10-1-617&slc_lang=fa&sid=1 مهدی دشتی 10031947532846002612 10031947532846002612 Yes دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی