fa واکاوی روش های امام هادی علیه السلام در تفسیر قرآن تخصصي Special پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Noor_Zar">دوران عباسیان از لحاظ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی یکی از ادوار حساس و سرنوشت‌ساز تاریخ اسلام محسوب می‌شود که تأثیرات عمیق و چندجانبه‌ای بر مسیر جریان فرهنگی و دینی مسلمین گذاشت.</span></span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:14.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Noor_Zar">این دوران به دلیل پیدایش جریان‌های فکری متنوع در عرصه تفسیر قرآن و همچنین انتشار فساد و انحراف در دستگاه خلافت عباسی، از مهم‌ترین فصول تاریخ امامت و اندیشه دینی است. فضایی که تلاش برای تفسیر صحیح و نجات‌بخش قرآن از تحریف و تفسیر به رأی، کاری بس دشوار و نیازمند روشی دقیق و نظام‌مند بود.از جمله کسانی که توانست به صورت روشمند در مقابل این هجمه های مختلف به خصوص در علم تفسیر بایستد و میراث تفسیری قرآن را حفظ کند، امام هادی علیه السلام بود. این مسئله زمانی نمود پیدا می کند که ایشان در شرایط خفقان سیاسی خلافت عباسی و تحت نظارت مستقیم حاکمانی نظیر متوکل عباسی مسئول هدایت امت و تبیین قرآن بودند که عمل ایشان را باارزش می کند. اما ایشان با راهکار های ابداعی و روش های نظام مند در تبیین، گسترش و صیانت قرآن از تحریف و تفسیر به رأی نقش بسزایی را ایفا کردند. این پژوهش با روش توصیفی و تحلیلی به این امر پرداخته است. نتیجه حاصله نمایانگر این است که امام هادی علیه السلام برای تفسیر قرآن، از روش تفسیر قرآن به قرآن، تفسیر قرآن با روایت، تفسیر اجتهادی، تبیین معانی قرآن و جری تطبیق پرداخته است</span></span></span> The Abbasid era is considered one of the sensitive and decisive periods in Islamic history from political, social, and cultural perspectives, leaving profound and multifaceted impacts on the trajectory of Muslim cultural and religious currents. This era holds significance as a pivotal chapter in the history of Imamate and religious thought due to the emergence of diverse intellectual movements in the field of Quranic exegesis, as well as the spread of corruption and deviation within the Abbasid Caliphate. In this atmosphere, the endeavor to correctly interpret and safeguard the Quran from distortion and arbitrary interpretations was an arduous task, demanding a precise and systematic methodology.<br> Among those who methodically stood against these various onslaughts, particularly in the science of exegesis, and preserved the interpretive legacy of the Quran, was Imam Hadi (AS). This becomes evident when considering that he was responsible for guiding the community and elucidating the Quran under the oppressive political conditions of the Abbasid Caliphate and under the direct surveillance of rulers like Mutawakkil al-Abbasid, which magnifies the value of his actions. Yet, with innovative strategies and systematic methods in explanation, dissemination, and safeguarding the Quran from distortion and arbitrary interpretations, he played a significant role. This research addresses this matter using a descriptive and analytical approach. The findings reveal that Imam Hadi (AS) employed methods such as Quranic exegesis by the Quran, exegesis by narration, ijtihadi exegesis, clarifying the meanings of the Quran, and the application of comparative interpretation in his approach to Quranic exegesis. امام هادی علیه السلام, تفسیر قرآن ,روش های تفسیری, تفسیر قرآن به قرآن, جری و تطبیق, تفسیر به مأثور Imam Hadi (AS), Quranic exegesis (or Quranic interpretation), Exegetical methods (or methods of interpretation), Quranic exegesis by the Quran (or Quran-to-Quran interpretation), Generality and application (or flowing and matching, in the context of apply 129 142 http://safinahmagazine.ir/browse.php?a_code=A-10-1530-1&slc_lang=fa&sid=1 mostafa nili مصطفی نیلی nilnmostafa44@gmail.com 10031947532846003144 10031947532846003144 Yes موسسه آموزش عالی ائمه اطهار