fa نقد نظریه حضوری بودن علم خداوند از دیدگاه عقل ونقل تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;"><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">&nbsp;&nbsp; فیلسوفانِ مسلمان، ابتدا &laquo;علم&raquo; را&nbsp; به &laquo;حضورِ معلوم نزدِ عالِم&raquo;، تعریف می‌کنند و بر همین اساس، علم را به دو نوع حصولی و حضوری تقسیم می‌کنند و چون این تقسیم را حصر عقلی می‌دانند، آن را به علم خداوند هم تعمیم می‌دهند و از این‌رو این پرسش را مطرح کرده‌اند که علم الهی، حصولی است یا حضوری؟ مشّائیان و اندکی دیگر از فلاسفۀ قدیم و جدید، هرچند علم خدا به خود را علم حضوری دانسته‌اند، علم او به مخلوقات را علم حصولی می‌دانند. امّا سهروردی و صدرالمتألهین و تقریباً تمام پیروان آنها تا کنون، علم خدا به خود و ماسویٰ را علم حضوری دانسته‌اند. چون از زمان سهروردی تا زمان حاضر، قول به حصولی بودنِ علم خداوند، طرفداران بسیار اندکی دارد و تقریباً همگان علم الهی را علم حضوری دانسته‌اند، این مقاله به نقد و بررسیِ نظریۀ حضوری بودنِ علم خدا اختصاص دارد و نگارنده به استناد دلایل عقلی و نقلی در صددِ اثبات این مطلب است که این نظریه، با وجودِ شهرت و رواج و مقبولیتِ آن، به‌ویژه از زمان ملاصدرا تا کنون، نظریه‌ای نادرست دربارۀ علم الهی است و با حُکمِ عقل و آیات و احادیث منافات دارد</span><span dir="LTR" style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">.&nbsp; </span><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;" lang="AR-SA"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; علم حضوری, ملاصدرا, علامه طباطبایی, علم خداوند 66 98 http://safinahmagazine.ir/browse.php?a_code=A-10-1-273&slc_lang=fa&sid=1 علی افضلی 10031947532846001206 10031947532846001206 Yes استاد موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران