fa جدال «نص» و «مذهب»؛ تحلیل دیدگاه‌ بن فَرحان المالکی درباب صدور و دلالت غدیر تخصصي Special پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:IRLotus">واقعه غدیر خم همواره در کانون توجه اندیشمندان مذاهب اسلامی قرار داشته است. اگرچه صدور حدیث غدیر و حتی تواتر آن، نزد بسیاری از محدثان عامه محل تردید نیست، اما اختلاف بر سر معنای آن، تاریخ بلندی دارد. در این میان، حسن بن فرحان المالکی، اندیشمند سعودیِ حنبلی‌مذهبِ معاصر، با رویکردی انتقادی به أسلاف خود، قرائتی ساختارشکن از غدیر ارائه کرده که مرزهای اختلاف فهم فریقین در معنای آن را درنوردیده است. وی افزون بر تصریح به تواتر حدیث غدیر، آن را وصیتی عُظمی می‌داند و تقلیل آن به محبت یا نصرت را نه تنها ناسازگار با قرائن مقالی و مقامی قلمداد می‌کند، بلکه جفایِ به مقام نبوت برمی‌شمرد. او هم‌چنین وصیت غدیر را نصّی صریح بر امامت امیرالمؤمنین تفسیر کرده و با نقد توجیهات رایج تاریخی، آن‌ها را اختراعات متأخر و ناشی از تعصبات مذهبی می‌خواند. در نهایت، وی انحراف از وصیت غدیر را ریشه اصلی تحریف دین، شرعی‌سازی سیره بشری و عقب‌ماندگی تمدنی امت اسلامی ارزیابی می‌کند. اگرچه روح حاکم بر گزاره‌های او درباره غدیر و نتایج انحراف از آن، از اتقان علمی برخوردار است، اما&nbsp; با این حال در برخی بخش‌ها نیازمند ویرایش‌ و دقت‌نظرهای علمی است.&nbsp; </span></span> The event of Ghadir Khumm has consistently occupied a central place in the attention of scholars from various Islamic schools of thought. Although the authenticity of the Ghadir tradition&mdash;and even its <em>mutawātir</em> (mass-transmitted) status&mdash;is not disputed by many Sunni traditionists, disagreement over its meaning has a long history. In this context, Hassan bin Farhan al-Maliki, a contemporary Saudi Hanbali scholar, adopts a critical stance toward his predecessors and offers a revisionist interpretation of Ghadir that transcends the conventional boundaries separating Sunni and Shi&lsquo;i understandings of its significance. In addition to explicitly affirming the <em>mutawātir</em> status of the Ghadir tradition, he regards it as a supreme testament (<em>waṣiyyah ʿuẓmā</em>), arguing that reducing its meaning to mere love (<em>maḥabbah</em>) or support (<em>nuṣrah</em>) is not only incompatible with its textual and contextual indicators but also constitutes an affront to the dignity of Prophethood. He further interprets the testament of Ghadir as an explicit designation (<em>naṣṣ</em>) of the Imamate of Amīr al-Muʾminīn ʿAlī and critiques the prevailing historical justifications as later fabrications motivated by sectarian prejudice. Finally, he considers the departure from the testament of Ghadir to be the principal cause of the distortion of religion, the sacralization of human practice, and the civilizational decline of the Muslim community. Although the overall thrust of his arguments concerning Ghadir and the consequences of abandoning its testament is methodologically sound, certain aspects nevertheless require further scholarly refinement and critical examination. حسن بن فرحان المالکی, غدیر , وصیت, سقیفه, امام علی علیه السلام Hassan bin Farhan al-Maliki, Ghadir, Testament (Waṣiyyah), Saqīfah, Imam 9 26 http://safinahmagazine.ir/browse.php?a_code=A-10-1590-1&slc_lang=fa&sid=1 محمد علی موحدی movahhedima@gmail.com 10031947532846003253 10031947532846003253 Yes گروه شیعه شناسی، دانشکده مطالعات اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب: قم، ایران