fa تحلیل رویکرد قرآن کریم به آینده با تأکید بر نقش عبرت تاریخی و پیش‌گویی‌های هدفمند عمومى General پژوهشي Research قرآن کریم، به‌عنوان متن وحیانی و راهنمای جامع زندگی انسان، با هدف هدایت به سوی کمال فردی و اجتماعی، نگاهی چندسویه به گذشته، حال و آینده ارائه می‌دهد. یکی از محورهای بنیادین این هدایت، ترسیم آینده‌ای آگاهانه بر پایه شناخت سنن الهی و عبرت از سرگذشت پیشینیان است. هرچند آیاتی دربردارنده پیش‌گویی‌های هدفمند نیز در قرآن مشاهده می‌شود، بخش عمده‌ای از آن، به گزارش تاریخی اقوام و امت‌ها اختصاص یافته که فراتر از بازگویی صرف، کارکردی تربیتی و هدایت‌گرانه دارند. بر این اساس، پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی این پرسش اساسی می‌پردازد که قرآن کریم چه نوع نگرشی به آینده دارد و کدام رویکرد-پیش‌گویی غیبی یا عبرت‌آموزی تاریخی-در شکل‌گیری آینده انسان نقش تعیین‌کننده‌تری ایفا می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که قرآن، آینده را عرصه‌ای گشوده و متکی بر انتخاب و اراده انسان می‌داند، و با تأکید بر مطالعه وقایع گذشته، ساخت آینده‌ای مطلوب و سعادتمند را در گروی درک عمیق از سنت‌های الهی معرفی می‌نماید. The Holy Quran, as a divine text and comprehensive guide for human life, presents a multifaceted perspective on the past, present, and future with the aim of guiding individuals and society toward personal and social perfection. One fundamental aspect of this guidance is the depiction of an informed future based on the understanding of divine traditions and learning from the experiences of predecessors. Although there are verses containing purposeful prophecies in the Quran, a significant portion is dedicated to the historical accounts of nations and communities, which serve an educational and guiding function beyond mere narration. Accordingly, this research, utilizing a descriptive-analytical approach based on library studies, addresses the essential question of what kind of perspective the Quran has on the future and which approach—divine prophecy or historical lesson—plays a more decisive role in shaping human destiny. The findings of the study indicate that the Quran views the future as an open realm reliant on human choice and will, emphasizing that the construction of a desirable and prosperous future is contingent upon a deep understanding of divine traditions through the study of past events. قرآن کریم, آینده‌نگری, عبرت تاریخی, پیش‌گویی‌های هدفمند, هدایت انسان Holy Quran, Future Vision, Historical Lessons, Purposeful Prophecies, Human Guidance 125 139 http://safinahmagazine.ir/browse.php?a_code=A-10-493-1&slc_lang=fa&sid=1 علی عربی آیسک علی عربی آیسک arabi@quran.ac.ir 10031947532846003388 10031947532846003388 Yes استادیار گروه علوم قران و حدیث دانشگاه علوم و معارف قران کریم، قم، ایران استادیار گروه علوم قران و حدیث دانشگاه علوم و معارف قران کریم، قم، ایران