Safineh The quarterly of specialized studies Special issue on the Quran and Hadith

fa مطالعه راهکارهای کاهش تنش‌های اجتماعی با تأکید بر وجوه معنایی رحمت در قرآن و نهج‌البلاغه A Study of Strategies for Reducing Social Tensions with an Emphasis on the Semantic Aspects of Rahma in the Qur’an and Nahj al-Balagha تخصصي Special پژوهشي Research رحمت واژه‌ای کلیدی در قرآن و نهج‌البلاغه است که مفاهیم متعددی را در خود جای داده و از ارکان مهم ثبات اجتماعی به‌شمار می‌رود. این مفهوم با ارائه الگویی اسلامی، به ایجاد آرامش و کاهش تنش‌های اجتماعی کمک می‌کند. هدف اصلی این مقاله معرفی رحمت به عنوان یک مفهوم محوری در آموزه‌های اسلامی و بررسی نقش آن در بهبود روابط اجتماعی و کاهش درگیری‌ها و تنش‌ها بین افراد و گروه‌های اجتماعی است. پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شده و شیوه‌ی گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است که با استفاده از متون قرآن و نهج‌البلاغه و منابع مربوطه، به بررسی ابعاد مختلف رحمت و تأثیر آن بر روابط انسانی پرداخته است. با تجزیه و تحلیل آموزه‌های موجود در نهج‌البلاغه، مفاهیم کلیدی استخراج و با رویکردهای اجتماعی و روان‌شناختی ارتباط داده شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که رحمت، به‌عنوان یک ارزش اخلاقی و اجتماعی، در کاهش ناهماهنگی‌ها، تقویت همدلی و پیشگیری از خشونت‌های اجتماعی نقش مؤثری دارد. پیشنهاد می‌شود که راهکارهایی نظیر برگزاری کارگاه‌های آموزشی، برنامه‌های فرهنگی و ترویجی با محوریت رحمت، ایجاد فضای گفت‌وگو و همدلی و تقویت درک متقابل بین گروه‌های مختلف اجتماعی پیاده‌سازی گردند.   Rahma (compassion/mercy) is a key term in both the Qur’an and Nahj al-Balagha, encompassing multiple meanings and considered one of the fundamental pillars of social stability. This concept, by offering an Islamic model, contributes to creating peace and reducing social tensions. The main objective of this article is to introduce rahma as a central concept in Islamic teachings and to examine its role in improving social relations and reducing conflicts and tensions among individuals and social groups. The research follows a descriptive-analytical method, and the data collection is library-based, relying on the Qur’anic text, Nahj al-Balagha, and related sources to explore various dimensions of rahma and its impact on human relationships. By analyzing the teachings found in Nahj al-Balagha, key concepts have been extracted and connected to social and psychological perspectives. The findings of the study indicate that rahma, as a moral and social value, plays a significant role in reducing discord, strengthening empathy, and preventing social violence. It is recommended that practical measures such as organizing educational workshops, cultural and promotional programs centered on rahma, fostering dialogue and empathy, and enhancing mutual understanding among different social groups be implemented. قرآن, نهج البلاغه, رحمت, وجوه معنایی, کاهش تنش‌ها Qur’an, Nahj al-Balagha, Rahma, Semantic Aspects, Reduction of Tensions 160 176 http://safinahmagazine.ir/browse.php?a_code=A-10-613-2&slc_lang=fa&sid=1 فاطمه خراسانچی 10031947532846002975 10031947532846002975 No دانشجوی دکترا ، گروه علوم قرآن و حدیث ،واحد تهران شمال ، دانشگاه آزاد اسلامی -تهران ،ایران. محمد معرفت 10031947532846002976 10031947532846002976 Yes دانشیار، گروه معارف اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. محمد قاسمی 10031947532846002977 10031947532846002977 No استادیار ،گروه علوم قرآن و حدیث ،واحد تهران شمال،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران،ایران.