Safineh The quarterly of specialized studies Special issue on the Quran and Hadith

fa گونه‌های کارکرد «مَثَل» در آیات قرآن Types of function of "parable" in Quranic verses تخصصي Special پژوهشي Research خداوند در قرآن شیوه‌های متنوعی را برای هدایت انسان‌ها اختیار کرده است، از جمله آن‌ها بهره گیری از «مَثَل» است؛ به طوری که در مجموع آیات مکی و مدنی 80 بار به کار رفته است. اگر چه می‌توان معنای واحدی برای ریشه این واژه پی جویی کرد، مع ذلک ساختار و سیاق‌های متنوعی که در آن‌ها به کار رفته، از کارکردهای مختلف آن حکایت دارد، لذا این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی کارکردهای «مَثَل» در آیات قرآن کریم پرداخته است. طبق یافته‌های تحقیق، 80 «مَثَل» مستعمل در قرآن، پنج کارکرد دارد: 1- «مِثال»: در هر آیه‌ای که ترکیب «ضرب»(یا صرّف) و «مَثَل» به کار رفته است، آن آیه در پی بیان یک مثال و توضیح ساده‌تر قاعده‌ای است که در دیگر آیات قرآن به کار رفته است که خود به دو دسته قابل تقسیم‌بندی هست: الف) مثال‌هایی که خداوند زده‌ است، ب) مثال‌هایی که مشرکان زده‌‌اند، 2- «تمثیل»: هرگاه «مَثَل» به همراه «کاف» باشد، معنای تمثیل و تشبیه خواهد داشت، 3 و 4 و 5- «وصف»، «عبرت‌پذیری» و «آیه» در پرتو سیاق آیات، سه کارکرد اخیر با استفاده از سیاقی که «مَثَل» در آن‌ها قرار دارند، به دست آمده است. In the Qur'an, God has adopted various ways to guide people, among them is the use of "parables"; So that in total Makki and Madani verses are used 80 times. Although it is possible to search for a single meaning for the root of this word, the various structures and contexts in which it is used indicate its different functions, so this research with a descriptive-analytical method seeks to answer this question. What are the functions of "parable" in the verses of the Holy Quran? From the study and analysis of 80 "parables" used in the Qur'an, it seems that this word has five functions: 1- "parable": in every verse where the combination of "multiplication" (or sarraf) and "parable" is used That verse seeks to give an example and a simpler explanation of a rule that is used in other verses of the Qur'an, which itself can be divided into two categories: a) Examples that God has set. b) The examples given by the polytheists, 2- "Parable": whenever "parable" is accompanied by "kaf", it means illustration and simile, 3, 4 and 5- "description", "exemplary" and "verse" In the light of the context of the verses, the last three functions are obtained by using the context in which "parable" is located. قرآن, مَثَل, کارکردها, تفسیر Qur'an, parable, functions, interpretation 11 24 http://safinahmagazine.ir/browse.php?a_code=A-10-64-3&slc_lang=fa&sid=1 Saeedeh Ayani سعیده عیانی 10031947532846002355 10031947532846002355 No Shahed University کارشناسی ارشد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه شاهد، تهران، ایران دانشگاه شاهد rasul mohammadjafari رسول محمدجعفری 10031947532846002356 10031947532846002356 Yes Shahed University دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه شاهد، تهران، ایران