|
بازشناسی کتاب «بصائرالدرجات» و بررسی تحلیلی روایات و انتساب آن به صفار قمی
|
علی محمدی اشنانی*1   ، زهرا قطبی2 ، علی احمد ناصح3 |
1- دانشگاه علوم معارف
2- دانشگاه اراک،
3- استاد تمام دانشگاه قم، |
|
|
چکیده: (1598 مشاهده) |
کتاب بصائرالدرجات منسوب به صفار قمی، از جمله کتب متقدم شیعه محسوب و جایگاه مهمی در منظومه اعتقادی شیعه در مسأله امامت دارد و حاوی 1881 روایت است؛ در مورد این کتاب، دو چالش؛ انتساب بصائر به صفار قمی و وجود روایات غلوآمیز در آن، بحثهای زیادی را برانگیخته است.
پژوهه پیشرو، به صورت توصیفی _ تحلیلی، علاوه بر بررسی شخصیت علمی صفار و نقش او در انتقال معارف اعتقادی شیعه، به بررسی کتاب بصائرالدرجات تنها اثر باقی مانده وی، پرداخته و روایات آن را، بازکاوی و بررسی نموده است.
یافتههای این پژوهش، نشانگر آن است که انتساب این کتاب به صفار، قطعی میباشد و بحثهای چالشی برخی در انتسابِ بصائر به وی، از قرن پنجم نشأت میگیرد که جو حاکم بر محافل امامیه، تحت تأثیر عقلگرایی، این بود که گرایش فکری اهلسنت را آشکارا به چالش نکشند، همین امر سبب شد نسبت به محتوا و ماهیت کتابِ بصائرالدرجات، با نوعی از کتمان، طوری وانمود شده که گویا این کتاب متعلق به صفار قمی نیست. چالش دوم؛ یعنی وجود روایات غلوآمیزِ هر چند اندک در بصائر، ناشی از تفاوت مبانی و روش ابن داوود حلی با وی و متأثر از اختلافِ معنا و مصادیق غلو، نزد محدثان و عالمان قرن چهارمِ شهر قم بوده است.
|
|
| واژههای کلیدی: بصائرالدرجات، صفار قمی، امامت، غلو، علوم حدیث. |
|
|
متن کامل [PDF 1024 kb]
(447 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1400/9/26 | پذیرش: 1401/2/31 | انتشار: 1401/4/10
|
|
|
|
|
|
