|
بازسازی الهیات امید در قرآن؛ تحلیل مبانی خداشناختی رجاء در تفاسیر معاصر شیعه
|
فاطمه علیزاده1   ، رضا موسوی*2 ، حسن سرایلو3 ، سوسن نریمانی4 |
1- (دانشجوی دکتری)، گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.، گرگان دانشگاه آزاد اسلامی گرگان
2- استادیار گروه معارف اسلامی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران (نویسنده مسؤول).، گرگان دانشگاه آزاد اسلامی گرگان
3- استادیار گروه معارف اسلامی، واحد گنبد، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. hsarayloo@minoodashtau.ac.ir، گرگان دانشگاه آزاد اسلامی گرگان
4- استادیار گروه معارف اسلامی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. Soosan.Narimani@iau.ac.ir، گرگان دانشگاه آزاد اسلامی گرگان |
|
|
چکیده: (4 مشاهده) |
چکیده
الهیات امید در قرآن بر شبکه‌ای از مبانی خداشناختی استوار است که در تفاسیر معاصر شیعه با تأکید بر رحمت، حکمت، عدل، علم، قدرت، ربوبیت و توبه‌پذیری الهی بازخوانی شده است. این مبانی، امید دینی را از سطح یک حالت عاطفی فراتر برده و آن را به یک موضع معرفتی و وجودی تبدیل می‌کنند. هدف این پژوهش، بازسازی الهیات امید در قرآن و تحلیل مبانی خداشناختی رجاء در تفاسیر معاصر شیعه است تا نشان دهد شناخت صفات و افعال الهی چگونه به تقویت حسن‌ظن به خداوند و پیشگیری از یأس می‌انجامد. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد کتابخانه‌ای و تفسیری انجام شده است. داده‌ها از آیات قرآن و منابع تفسیری معاصر شیعه استخراج و در چارچوب مبانی الهیات امید تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رحمت و جمال الهی، حکمت و عدل الهی، ضایع‌نشدن عمل صالح، معنای تربیتی ابتلا و سختی، توحید افعالی، ربوبیت مستمر، علم مطلق و قدرت نامحدود خداوند، و پذیرش توبه مجموعه‌ای از پشتوانه‌های معرفتی امید را شکل می‌دهند. این شبکه معنایی سبب می‌شود مؤمن رخدادهای سخت را در پرتو تدبیر الهی فهم کند، از بدگمانی و ناامیدی فاصله بگیرد و به آینده‌ای مبتنی بر لطف و جبران الهی اعتماد داشته باشد. بر پایه تحلیل تفاسیر معاصر شیعه، رجاء در قرآن صرفاً امید روانی نیست، بلکه بر شناخت توحیدیِ صفات و افعال خداوند استوار است. از این رو، حکمت الهی مانع یأس و زمینه‌ساز حسن‌ظن به خداوند است و امید دینی را به یک بنیان معرفتی و تربیتی پایدار تبدیل می‌کند.
|
|
| واژه‌های کلیدی: الهیات امید، رجاء، حکمت الهی، حسن‌ظن به خداوند، تفاسیر معاصر شیعه |
|
|
متن کامل [PDF 709 kb]
(5 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/3/20 | پذیرش: 1405/5/4 | انتشار: 1405/7/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
.png)
.png)
