|
رهیافتی قرآنی به نفی پلورالیسم دینی با تکیه بر آیه مباهله
|
| هادی زینی ملک آباد*1، سید سجاد غلامی2، حسن رهبر3 |
1- گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه سیستان و بلوچستان، zeini@theo.usb.ac.ir
2- استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه یاسوج، s.gholami@yu.ac.ir
3- استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، h_rahbar@theo.usb.ac.ir |
|
|
چکیده: (857 مشاهده) |
آیهی 61 سورهی آلعمران معرکهی آراء مفسران فریقین شده است؛ شهرت به آیه مباهله و اشاره به جریان تاریخی وفدِ نجران، اثبات نبوت پیامبر(ص) و امامت حضرت امیر(ع)، مهمترین دلیل اهمیت آیه است؛ تبیین لغوی و اصطلاحی مباهله و سازگاری آن با شأن نزول متواترِ آیه روشنگر نکات زیادی است؛ واکاوی آراء مفسران فریقین نشان میدهد که اجمالا با شکست نسبی سیاق آیه، دو برداشت از آیه مورد توجه مفسران قرار گرفته است؛ نخست دلالت مباهله بر جدایی حق از باطل با تأکید بر اثبات نبوت پیامبر(ص) وحقانیت دعوت ایشان که بیشتر مفسران فریقین در آن اتفاق نظر دارند؛ دوم دلالت آیه بر افضلیت اهلبیت(ع) و خلافت بلافصل حضرت امیر(ع)؛ هر چند در مورد خلافت حضرت امیر(ع) با وجود صراحت آیه و قراین دیگر معنا تمام است؛ اما برخی از علمای اهل سنت با تکلّف، منکرِ وجود حضرت در مباهله و یا عدم دلالت آن بر خلافت بلافصل شدهاند؛ اجمالاً بررسیهای پژوهشگران در همین دو محور خلاصه میگردد؛ اما توجه به سیاق آیات، واکاوی عمیقتر جریان وفدِ نجران نشان میدهد نزاع موجود در آیه صغروی است؛ هدف این پژوهش این است که با انتقال بحث به نزاع کبروی و رویکرد سلبی یعنی دلالت آیه بر نفیپلورالیسم در حوزه دین نه تنها نتیجه جدیدی حاصل میشود؛ بلکه دو دلالت دیگر، با قوت بیشتری با تکیه بر سیاق و تحلیل ترکیب شرکت کنندگان در مباهله اثبات میشود.
|
|
| واژههای کلیدی: آل عمران، مباهله، پیامبر(ص)، پلورالیسم دینی |
|
|
متن کامل [PDF 235 kb]
(138 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/8/23 | پذیرش: 1405/5/6 | انتشار: 1405/5/10
|
|
|
|
|
|
